Sophia – die ons omringt [🇳🇱]

Ik hang de was op het terras op, een warme meibries streelt mijn schouders. Vanaf hier kan ik de torens van de Haarlemse Kathedraal zien. Haar klokken luiden voor het derde kerkfeest van het jaar. Het belangrijkste feest voor de kerk: Pinksteren.

De wind draagt mijn gedachten naar  de Matronenreis. Een jaar geleden gingen wij vandaag op reis naar de Eifel. We liepen in de voetsporen van de matronaes, de Matronen, die landschapsvoormoeders. Zij worden afgebeeld in de vorm van drie vrouwelijke figuren op kleine votiefstenen. Ze vormen een gemeenschap – inderdaad een drie-eenheid van de levenscyclus. „En dat met Pinksteren!“ Ik bleef maar mompelen. De kerkvaders vieren vandaag immers de uitstorting van de Heilige Geest, zij vereren de christelijke Drie-eenheid (God, Zoon, Heilige Geest). Een blijkbaar mannelijke Triade.

Ik denk aan Sophia, ze zoemt al een tijdje rond in mijn hoofd. Zij omvat zo veel, misschien kan ik haar daarom niet goed vertalen naar woorden. Ik zoek inspiratie, ik zoek woorden en duik in de dikke boeken die op dit moment mijn vaste begeleiders zijn: Overdag dienen ze als (laptop) steun en toeverlaat voor mijn home office, bij de avondzon liggen ze verstrooid op mijn bureau en willen ze me zoveel dingen vertellen om Sophia onder woorden te  kunnen brengen.

De adem is vrouwelijk

Ik lees dat De Heilige Geest  in het Hebreeuws in het Oude Testament „Ruach“ wordt genoemd: De adem of de wind blaast leven in de schepping met haar wijsheid, liefde. Het woord „Ruach“ is vrouwelijk. Zonder deze wind zou de schepping zinloos zijn. „Zij is de adem van God’s kracht“ – zegt het Oude Testament. Zij? In dit scheppingsverhaal zindert iets door dat duizenden jaren lang de oerwijsheid van de mensheid was: scheppen, baren, bewaken, troosten – dat is het vrouwelijke aspect van God.

In de matriarchale culturen werd ze aangeroepen als de Grote Godin – de Moeder van alle levende wezens – met haar eigen naam (6). In voorchristelijke tijden manifesteerde ze zich in de Godin Ashera als het vrouwelijke deel van de God YAHWE (vrouwelijk en mannelijk) (5).

Ruach - die heilige Windin | Rûaḥ ist weiblich und soll ein onomatopoetisches Wort sein, welches das Geräusch des Windes oder des Atmens nachahmt (wikipedia) Ausschnitt aus dem Video Heiliger Geist: www.dasbibelprojekt.de/videos/heiliger-geist/

Sophia als koningin van de hemel

Sophia wordt in Joodse hellenistische interpretaties getransformeerd tot de godin Shekina, gehuld in een wolk, die het deel van God is dat we kunnen ervaren en voelen. Ze wordt later aangeroepen als ‚Chokma‘ – de Moeder van alle dingen in de kosmos, zij die werd gevormd uit de eeuwigheid.

Deze Koningin van de Hemel vervaagde in de loop van de millennia, soms was ze in het Jodendom de dochter, de zus of zelfs de vrouw van God. Op een gegeven moment bleef alleen de naam van Sophia over en kwam de Heilige Schrift binnen als „Wijsheid“ – en nu als Neutrum. Tenminste iets, mompelt mijn geest, want zij is de brug van het jodendom naar het christendom (1,2,3,4,6).

Diese Schwarze Madonna von Palau-del-Vidre (Roussillon), beschreibt die Schriftstellerin und Madonnenforscherin Helene Luise Köppel folgendermaßen: “Es handelt sich um eine sog. Vièrge ouvrante, also eine “Jungfrau zum Öffnen”. Sie ist die sprichwörtliche Sophia, der weibliche Aspekt Gottes.” (7)
Abbildung: Ausschnitt aus dem Ausstellungsprospekt des Jüdischen Museums Hohenem in Österreich www.jm-hohenems.at/static/uploads/2014/01/Impressionen_Weibliche_Seite_Gottes_Ausstellung_Eroeffnung_0.pdf

Vertaling beeld: Deze Zwarte Madonna van Palau-del-Vidre (Roussillon) beschrijft de schrijfster en Madonna-onderzoekster Helene Luise Köppel, als een zogenaamde Vièrge ouvrante, d.w.z. een „virgin to open“: „Ze is de spreekwoordelijke Sophia, het vrouwelijke aspect van God.“ (7)

In de Christelijke Gnostiek vloeiden Egyptische, Joodse en Griekse godsdienstkennis samen: Ze koesterden het goddelijke geheim van de vruchtbaarheid van de scheppingsmythes, het geheim van de duistere oertoestand van de aarde. In deze oerstaat borrelt een verlangen naar de Eros, naar zelfkennis – naar bewustzijn – op. Het heilige, het creatieve, het zorgzame, het gevoel, bevruchtte de bodem. Het is het heilige van een vader en een moeder die een kind dragen (1,2,3). Vanuit de eenheid ontwikkelt zich het samenzijn en van daaruit de Drie-eenheid: de Triade. Sophia als het begin van de schepping, de goddelijke kracht, de vrouwelijke kant van God, de bron van kracht (4).

En de Witte Duif?

Al in tijden van Ashera was de duif de trouwe metgezel van Ashera (5). Zij is de boodschapster van de liefde. In het oosterse christendom werd de „wijsheid als moeder en duif“ beschouwd. In het Nieuwe Testament verschijnt de duif aan Maria als de boodschapster van de Aankondiging. De duif is Sophia, de vrouwelijke heilige wind, haar adem. In alle evangeliën wordt de Geest op Jezus gelegd, Sophia dus, de Moeder van God. Een duif met een vrouwenstem verschijnt als een glanzende wolk. Al snel valt ze stil. De geestesvrouw verliest haar geslacht – Ruach – de wind wordt mannelijk en komt zo als geest in het heiligdom van de Drie-eenheid terecht. (3) De witte duif herinnert ons aan de liefde, de Geest en – sinds Picasso- de vrede.

Kirchtürme der Kathedrale in Haarlem Foto mistralma

De klokken zijn stil, en tussen de torens van de kathedraal zie ik het glas-in-loodraam met de bekroning van de Moeder Gods als“ Bruid „van de Heilige Geest op de Heilige Troon.

Sophia- die de oerkennis van de levenscycli van geboorte, dood en wedergeboorte met zich meedraagt.

Sophia als „oersprong „in het teken van de GodinnenTriade (maagd, moeder en wijze oude vrouw) (4).  Zoals de vertegenwoordiging van de DRIEeenheid van de matronaes in de Eifel.

Sophia in al haar facetten, zo dicht bij mij- hier op het terras met wasknijpers tussen mijn lippen.

Heel veel liefs 

Juliane

P.S.: Als je dit artikel leuk vond,

Voel je dan vrij om dit bericht te delen

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on email

INFOthek » Inspiraties

  1. Annine van der Meer: Van Venus tot Maria, Den Haag, 2006. S. 240-273.
  2. Annine van der Meer: Zeven sleutels tot Sophia, de verborgen God de Moeder in BRES 19 augustus 2010, abgerufen Mai 2020 auf  https://www.annine-pansophia.nl/artikelen/
  3. Annine van der Meer: Die Sprache unsrer Ursprungs- Mutter MA, Christel Göttert Verlag, Rüsselsheim, 2020. S. 425
  4. Artdea_ aufgerufen im Mai 2020: https://artedea.net/sophia-alttestamentarische-goettin-der-weisheit/
  5. Ottmar Keel: Gott weiblich: Eine verborgene Seite des biblischen Gottes, Freiburg,2008, S. 111-113.
  6. Herzlichen Dank an Gudrun Nositschka für ihre Hilfe:  Gerda weiler: “Ich brauche die Göttin“ – Zur Kulturgeschichte eines Symbols – lUrike Helmer Verlag, Königstein 1997. S. 174 – 189
  7. Entnommen aus: https://www.koeppel-sw.de/schwarz-bin-ich-aber-schoen/

Wil je regelmatig updates ontvangen en op de hoogte worden gesteld zodra een nieuw artikel online is?

Klik HIER voor de nieuwsbrief →

1 Kommentar zu „Sophia – die ons omringt [🇳🇱]“

  1. Mireille Dijkers

    Mooi om te lezen op Eerste Pinksterdag, met m’n handen in het afwassop en blik op de Bavokathedraal. Fijn als je blijft schrijven over onze voorvrouwen, Jul!

Kommentar verfassen

Deine E-Mail-Adresse wird nicht veröffentlicht. Erforderliche Felder sind mit * markiert.